Wandeluitrusting

Wat trek ik aan en wat neem ik mee op een wandelvakantie?

Over de wandeluitrusting valt veel te vertellen.
De variatie in verschillende materialen vandaag de dag is enorm en de prijzen voor diverse uitrustingsstukken kunnen soms astronomisch hoog zijn.
Van de één hoor je dat merk A het summum is terwijl een ander juist zweert bij merk B.
Wat moet je geloven en waar ga je mee op stap?

Het belangrijkste wat je je moet realiseren is dat mensen al heel erg lang wandelen en daar altijd enorm van hebben genoten ook zonder al die hightech materialen die er vandaag de dag zijn! Die nieuwe materialen zijn geen voorwaarde om te kunnen gaan wandelen, ze zijn hooguit een hulpmiddel.
Wel is het zo dat veel van de huidige materialen erg veel voordelen hebben t.o.v. materialen van vroeger.

De informatie hieronder geeft aan waar je op kunt letten bij je wandeluitrusting. Je kiest uiteindelijk zelf!
Veel hangt ook van jezelf af: ben je iemand die veel of weinig zweet? Heb je het snel warm of koud? Wil je voor een uitrustingsstuk veel of minder uitgeven? Ga je iets veel of maar eenmalig gebruiken?

Het allerbelangrijkste voor iedere buitensporter is:
Als je droog blijft als het nat is, en warm als het koud is, kan je niets gebeuren en kun je genieten van het buiten zijn.

Wandeluitrusting

Onderkleding.
Eén van de beste investeringen die je kunt doen voor een buitensportuitrusting is de aanschaf van een zgn. zweethemd of thermoshirt.
Een thermoshirt is meestal 100% kunststof, met het draagcomfort van katoen.
Het grote grote voordeel van een thermoshirt is dat het – bijna – geen vocht opneemt, het materiaal geeft in principe zweet door van de huid naar een 2e laag, die je op het thermoshirt draagt, waardoor je lichaam relatief droog blijft.
Als je zo’n thermoshirt bijvoorbeeld uit de centrifuge haalt is het zo goed als droog.

Katoenvezels zwellen op als ze vochtig worden en het kost veel energie (= lichaamswarmte) om dat vocht weer uit die vezels te verdampen.
Ook in natte omstandigheden blijft een thermoshirt relatief goed isoleren.
Een thermoshirt dient goed aan te sluiten op de huid.
Er zijn vele merken die zweethemden aanbieden in allerlei kleuren. In buitensportzaken zijn ze te koop zo tussen de € 30 – 50. Één of 2 keer per jaar worden dit soort shirts ook bij de Lidl of Aldi aangeboden, vaak voor rond de € 10,- (let dan wel goed op de pasvorm).
Zelf heb ik een aantal shirts van Odlo die wel 20 jaar oud zijn, die ik nog altijd draag en die nog altijd elastisch zijn en kleurecht.

Van hetzelfde materiaal zijn er ook (lange)onderbroeken.

Er zijn de laatste jaren ook kledingstukken op de markt van Merinowol. Deze hebben eigenschappen die erg lijken op de hierboven genoemde kunststof shirts. Ze zijn iets minder slijtvast, maar hebben als heel groot voordeel dat ze weinig zweetgeur opnemen. Een gevoelig nadeel is echter vaak de prijs…..

Bovenkleding.
Voor de laag die je over het thermoshirt draagt geldt hetzelfde verhaal. Alleen is het bij deze laag wat minder kritisch. Deze laag kan ook van katoen zijn en hoeft niet zo strak aangesloten te zitten, zodat er luchtcirculatie ontstaat waarin vocht kan verdampen en warmte kan ontsnappen.
Bij kou kan als 3e laag een dunne of dikkere fleece gedragen worden. Fleece is gemaakt van kunststof en is zeer licht en ademend.

Broek
Een spijkerbroek (= katoen) is eigenlijk uit de boze als wandelbroek. Wordt die nat dan wordt die bijna niet meer droog. Het kost je lichaam veel energie om zo’n broek te drogen. Ook is een natte spijkerbroek waardeloos als je moet klimmen of dalen omdat de broek dan aan alle kanten aan je benen trekt.
Een buitensportbroek is meestal van polyester/katoen. Dit is een stof die snel droogt. Heel plezierig zijn stretch broeken, die trekken niet bij beweging. Je kunt ook heel goed een legging gebruiken als wandelbroek. Een nadeel van een legging is dat die geen zakken heeft.
Een dunne (zomer)wandelbroek kun je opwaarderen bij kou door er een maillot of legging onder te dragen.

Sokken
Moderne wandelsokken bestaan bijna altijd uit kunststof of een mengsel van kunststof met katoen (of wol, tegenwoordig ook merinowol). Als katoen nat/vochtig wordt gaat de demping uit het materiaal terwijl dat bij kunststof min of meer intact blijft.
Er zijn wandelsokken van tientallen euro’s per paar, maar er zijn ook wandelaars die prima lopen op sportsokken van 5 paar voor een tientje! Het is een kwestie van uitproberen en kijken wat jou het beste bevalt.

Jack / Regenkleding.
Een jack beschermd je tegen wind en water.
In de wind kan het kouder aanvoelen dan uit de wind, windchill genaamd. Het warmteverlies onder invloed van de wind wordt uitgedrukt in een soort gevoelswaarde van de temperatuur, ook wel gevoelstemperatuur genoemd.
Zie tabel onderaan deze pagina.

Wind in combinatie met regen maakt de gevoelstemperatuur nog extremer. Daarom is zo droog mogelijk blijven bij buitensport zo belangrijk.

Soorten jassen.
1. Waterdicht regenjack.
Voordeel: waterdicht, is ook winddicht, vaak redelijk licht in gewicht, klein opvouwbaar en goedkoop.
Nadeel: zweet kan niet van binnen naar buiten, dus je uiteindelijk nat van je eigen zweet!

2. Windjack.
Voordeel: is winddicht, zweet kan makkelijk naar buiten, kan redelijk licht in gewicht zijn, is wat volumineuzer om mee te nemen.
Nadeel: is niet waterdicht! Kan bij regen veel water opnemen en zwaar worden.

3. Ademend jack.
Voordeel: is winddicht én waterdicht, zijn er in dunne en dikkere uitvoeringen (vaak met inritsbare fleece). Er zijn inmiddels vele soorten ademende materialen: Goretex is een van de bekendste.
Nadeel: Ademende jassen zijn duur tot zeer kostbaar. Afhankelijk van temperatuur, materiaal en inspanningsniveau kun je toch nog vochtig/nat worden van zweet.
Bij de duurdere jassen heb je vaak ook ritsen onder de oksels/armen. Zo heb je extra ventilatiemogelijkheden ook als het regent.

4. Poncho
Voordeel: is waterdicht, vaak licht in gewicht, klein opvouwbaar en niet zo kostbaar. Kan vaak over de rugzak worden gedragen. Kan snel aan- en uitgetrokken worden.
Nadeel: is beperkt ‘winddicht’, bij harde wind lastig, zicht op je voeten en grond kan beperkt zijn.

5. Paraplu
Voordeel: plu is waterdicht, geen last van zweten, goedkoop, zeer snel te activeren, licht en goedkoop.
Nadeel: je moet een plu vasthouden, bij veel wind is bescherming zeer matig.

Regenbroek.
Alleen als het hard gaat regenen zul je een regenbroek aantrekken. Ook hier geldt: regen in combinatie met wind maken een regenbroek eigenlijk een noodzakelijke uitrustingsstuk.
Het oppervlak van je beide benen is groot, als die nat en koud worden kun je veel lichaamswarmte verliezen.
Als je niet zoveel wandelt kun je overwegen om een ‘niet ademende’ regenbroek te kopen, die zijn veel goedkoper dan ademende.

Heel praktisch zijn regenbroeken met een doorgaande rits in de pijpen, waardoor je de broek gemakkelijk en snel kunt aantrekken en daarbij je schoenen iet uit hoeft te doen.

Helemaal ideaal zijn broeken met een dubbele rits in de pijpen. De kunt dan een rits voor een deel openritsen, waardoor je een prima ventilatie / koeling behoud.

Schoenen
Als je gaat wandelen moet je een paar goed zittende wandelschoenen hebben.
Ook hier moet je in gedachten houden dat er vroeger geen A, B, B/C, C schoenen waren, geen Goretex of andere hightech materialen en dat er toen ook al over de hele wereld op allerlei terrein werd gelopen.
Het lopen doe je vanuit jezelf, de materialen zijn slechts hulpmiddelen.

Hoge of lage schoenen?
Kwestie van smaak, als je stevige enkels hebt is er geen enkele reden om hoge schoenen aan te schaffen. Belangrijk is wel een stevig en grof profiel. Op natte en steile hellingen is het fijn/veilig als je schoenen een goede grip hebben.

Goretex of leer?
In natte omstandigheden kun je veel plezier hebben van waterdichte (en ademende) schoenen. Naast Goretex zijn er veel andere materialen die waterdicht zijn en toch ademen.

Er is echter geen beter ademende schoen dan een leren schoen!

Er zijn wandelaars die op allerlei terrein prima uit de voeten kunnen met een stevige sportschoen. Ook dat kan dus een optie zijn.

Dagrugzak
Geen enkele rugzak is waterdicht (een paar uitzonderingen daargelaten). Zorg dus altijd voor een stevige plastic zak in je rugzak, zodat je in geval van regen spullen droog kunt houden.
Een dagrugzak is eerder te klein dan te groot.
Een voordeel van een wat grotere dagrugzak is dat je gemakkelijk je fleece of jack in de rugzak kan stoppen als je die niet nodig hebt.
Ook eten en drinken (thermosfles) moet er in kunnen.
Misschien een nadeel is dat je gemakkelijk ‘te veel’ mee kan nemen.

DIVERSEN:
Zitmatje.
Pauzeren onderweg is heel belangrijk. Even rustig de tijd nemen om iets te eten en te drinken en te genieten. Vaak zul je dat ergens onderweg doen, gewoon op de grond, met je rug tegen een boom of op een helling. Zorg voor een zitmatje dat isoleert tegen de kou van de grond. Als de zitmat geen vocht kan opnemen, houd je je broek ook mooi droog.
Je kunt een iso-matje kopen, of bijvoorbeeld een stuk bubbelplastic meenemen. Het goedkoopst is een krant in een plastic draagtas.

Wandelstokken
Een aantal jaar geleden wilde je echt niet gezien worden met wandelstokken.
Inmiddels is het wel duidelijk dat een (beter is eigenlijk twee) wandelstok een forse ontlasting kan betekenen voor je knieën.
In wankele situaties heb je een steunpunt extra en bij stijgen en dalen komt er minder druk op het kniegewricht.
Makkelijk zijn de telescopische stokken, die je op je eigen lengte pas kunt maken. Heb je ze niet nodig, dan schuif je ze in en zijn ze makkelijk aan of in je rugzak mee te nemen.
Een nadeel van het lopen met 2 stokken is dat je beide handen vol hebt en je dus geen kaart- of routebeschrijving in je handen kunt houden!

Drinken
Zorg dat je altijd wat te drinken bij je hebt, de hoeveelheid is afhankelijk van de wandeling en het weer en wat je onderweg kunt tegenkomen aan horeca.
Je kunt gewoon koud water meenemen, of een blikje of pakje drinken. Als het koud is, is warm drinken fijn onderweg. Je kunt een thermosfles vullen met koffie of thee, maar je kunt ook kokend water meenemen en los een paar theezakjes en wat oploskoffie etc. Dan kun je onderweg maken waar je zin in heb en is het altijd vers! Ook bouillon kan onderweg erg lekker zijn (zoutaanvulling bij erg warm weer).

Eten.
Ook moet je altijd zorgen dat je wat te eten bij je hebt in je rugzak. Ook weer afhankelijk van de lengte van je wandeling natuurlijk. Zorg dat er in een hoekje van je rugzak altijd iets van een energiereep zit voor noodgevallen.

Avondeten Eifelsteig Kordel

Hapje eten mee voor onderweg 🙂

EHBO.
Zorg voor een kleine EHBO set met daarin in ieder geval iets om blaren te kunnen voorkomen / behandelen. Afhankelijk van het weer kun je ook iets van vaseline of iets tegen zonnebrand meenemen. Met de vele teken die er vandaag de dag zijn hoort er eigenlijk ook een tekentang of tekenpincet in te zitten.

Muts.
Als het echt koud is neem dan iets mee voor op je hoofd. Een groot deel van je lichaamswarmte verlies je via je hoofd, omdat dat meestal niet bedekt is.
Ook hier geldt weer dat kunststof in natte omstandigheden beter blijft isoleren dan katoen. Een muts of haarband van fleece is perfect.

Toilet
Zorg dat je altijd wat toiletpapier bij je hebt. Als je een keer uit de broek moet is dat wel erg handig. Mos en bladeren kun je ook gebruiken, maar daar zijn we niet zo meer aan gewend.

Afval.
Ga ervan uit dat je een plek altijd net zo schoon (of schoner) achterlaat als je die aantreft.
Je laat in de natuur dus NOOIT afval achter (hooguit een appelklokhuis). Neem dus altijd een zakje mee waarin je je afval mee kunt nemen zodat je het later in een prullenmand kunt gooien.
Loop je in of door een gebied waar ook veel andere wandelaars lopen dan zou je eigenlijk ook toiletpapier mee moeten nemen (als er geen brandgevaar is kun je het ook verbranden). Ook maandverband of tampons laat je niet achter in de natuur.

Gamaschen
Gamaschen zijn hoezen die je over je onderbenen en schoenen kunt dragen. Bij sneeuw zorgen ze ervoor dat er geen sneeuw in je schoenen kan komen, bij regen zorgen ze ervoor dat je de bovenkant van je schoenen droog houdt. Ze zijn ook erg effectief als je in lang nat gras loopt. Je hebt waterdichte gamaschen, maar ze zijn ook ademend te koop van bijvoorbeeld Goretex.
De meest extreme bescherming bieden de Yeti-gamaschen. Die zitten met een zware rubber rand klemvast om de zool van je schoen en reiken tot even onder je knieën. Zo heb je eigenlijk een soort ‘laars’ over je schoenen en onderbenen. Zeer praktisch in veenachtige gebieden als bijvoorbeeld de Schotse Hooglanden.

Teken
Overal in Europa moet je bedacht zijn op teken. Let op waar je gaat zitten. Maak er een gewoonte van af en toe je benen te bekijken of je teken ziet bewegen. Na thuiskomst je hele lichaam bekijken. Een teek die zich nog niet (of pas kort) heeft vastgebeten is ongevaarlijk.
Teken kunnen de zeer nare ziekte van Lyme overbrengen. Teken kunnen zeer klein zijn, tot minder dan een millimeter! Veel kleiner dan veel mensen zich realiseren.
Veel informatie en foto’s vind je op www.tekenlyme.nl

Doe je voordeel met bovenstaande informatie; denk goed na over wat je wel en niet nodig hebt en meeneemt of wat je wel of niet aan wilt schaffen. Je kunt je wandeluitrusting zo duur maken als je wilt!
Onderschat nooit de weersomstandigheden! Zorg er altijd voor dat je een weersverwachting weet en anticipeer daarop.
En het allerbelangrijkste: Geniet van het wandelen!

Eduard Camping
Travellers
Lochem

p.s. Heb je tips, of een eigen ‘ei van Columbus’ geef het dan door, kunnen anderen er misschien ook hun voordeel mee doen.

Windchill-tabel

Windsnelheid Temperatuur in graden Celsius
m/sec Beaufort km/h 0 -1 -2 -3 -4 -6 -8 -10 -12 -14 -18
2 1 – 2 7,2 0 -1 -2 -3 -4 -6 -8 -10 -12 -14 -18
5 3 18 -3 -4 -5 -6 -7 -9 -11 -13 -16 -18 -22
7 4 25,2 -4 -6 -7 -8 -10 -11 -14 -17 -19 -22 -26
9 5 32,4 -6 -8 -9 -11 -12 -13 -17 -19 -22 -25 -30
11 6 39,6 -8 -9 -11 -13 -14 -16 -19 -22 -25 -28 -33
13 6 46,8 -10 -11 -13 -14 -16 -17 -21 -24 -28 -31 -36
16 7 57,6 -11 -12 -14 -16 -18 -19 -23 -27 -31 -34 -39
18 8 64,8 -12 -14 -16 -17 -19 -21 -25 -29 -33 -37 -42

2 Responses to Wandeluitrusting

  1. Gerwin schreef:

    Praktische, goed leesbare info!

  2. Arend Geerts schreef:

    Bedankt voor de info. Zeer nuttige tips!

Reacties zijn gesloten.